Likwidacja, przekształcenie, filie, łączenie w zespół szkół/przedszkoli ze skutkiem na 31 sierpnia 2026 r. – według obowiązujących przepisów oraz założeń procedowanej nowelizacji Prawa oświatowego

Rok szkolny 2025/2026 to dla wielu jednostek samorządu terytorialnego czas decyzji o charakterze strategicznym. Spadek liczby uczniów, rosnące koszty utrzymania szkół, przedszkoli, placówek oświatowych oraz zmiany w Prawie oświatowym sprawiają, że samorządy muszą przebudować sieć szkół i przedszkoli – w sposób zgodny z prawem, racjonalny finansowo i akceptowalny społecznie.

 Ministerstwo Edukacji zaproponowało nowelizację przepisów ustawy Prawo oświatowe, która z jednej strony przyczyni się do ochrony małych szkół przed likwidacją, a z drugiej wprowadza bardzo konkretne zmiany w procedurze likwidacji szkół.

 Wejście w życie ustawy nowelizującej Prawo oświatowe nastąpi po upływie 14 dni od jej ogłoszenia, tak więc nie mamy pewności, czy planowana przez nas likwidacja szkoły, skutkująca na 31 sierpnia 2026r., będzie podlegała jej regulacjom.

 Dodatkowym wyzwaniem dla jednostek samorządu terytorialnego będzie okres przejściowy, w którym przewidywane jest równoległe funkcjonowanie dwóch różnych procedur likwidacji szkół – „stara”
i „nowa”. Kluczowe znaczenie będzie miał moment rozpoczęcia procedury likwidacyjnej, a nie data jej zakończenia. Jeżeli procedura likwidacji szkoły zostanie wszczęta przed wejściem w życie nowelizacji Prawa oświatowego, to do jej zakończenia stosowane będą dotychczasowe przepisy, w tym bardziej sformalizowany tryb zawiadamiania rodziców i dłuższy proces opiniowania przez kuratora oświaty. W takich przypadkach JST będzie musiała konsekwentnie realizować procedurę według „starych zasad”, nawet jeżeli jej skutek przypada na 31 sierpnia 2026 r.

Natomiast wszczęcie procedury likwidacji po wejściu w życie nowych przepisów oznaczać będzie konieczność zastosowania nowej procedury, przewidzianej w projekcie znowelizowanych art. 89 oraz art. 89a–89c Prawa oświatowego.

Planowane regulacje wprowadzają m.in.:

• odbiurokratyzowane formy powiadamiania rodziców i uczniów,

• skrócony i uproszczony proces opiniowania zamiaru likwidacji,

• mniejszą liczbę dokumentów wymaganych w toku postępowania.

W praktyce oznacza to, że ta sama data skutku likwidacji szkoły– 31 sierpnia 2026 r. – może być osiągnięta w oparciu o zupełnie różne procedury, w zależności od tego, kiedy organ prowadzący formalnie rozpoczął proces likwidacyjny.

Na szkoleniu przekazane zostaną informacje, które przyczynią się do bezpiecznego przeprowadzenia zmian organizacyjnych ze skutkiem na 31 sierpnia 2026 r., minimalizujące ryzyko uchylenia uchwał, protestów społecznych i błędów proceduralnych – w oparciu o obowiązujące na dzień szkolenia brzmienie przepisów ustawy Prawo oświatowe.

Celem szkolenia jest praktyczne przygotowanie uczestników do:

• podjęcia decyzji o likwidacji, przekształceniu lub reorganizacji jednostek oświatowych,
• wyboru najbezpieczniejszej ścieżki prawnej (likwidacja/filia/zespół),
• prawidłowego zaplanowania harmonogramu działań likwidacyjnych na rok szkolny 2025/2026,
• sprawnego przeprowadzenia procedur z uwzględnieniem skutku na 31 sierpnia 2026 r.

Materiały szkoleniowe obejmować będą przykłady dokumentów powstających w procedurze likwidacji szkoły, z uwzględnieniem wskazań zawartych w planowanej nowelizacji przepisów ustawy Prawo oświatowe.

1. Podstawa prawna likwidacji publicznej szkoły/przedszkola prowadzonej/go przez jednostkę samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem dotychczasowych oraz projektowanych regulacji ustawowych.
2. Podział kompetencji w ramach realizacji procedury likwidacyjnej:

• czynności organu stanowiącego JST,
• czynności organu wykonawczego JST,
• czynności dyrektora likwidowanej szkoły.

1. Szczegółowe omówienie warunków likwidacji szkoły/przedszkola – z uwzględnieniem planowanych nowości w tym zakresie.
2. Ważne terminy w obu procedurach.
3. Uchwała o zamiarze likwidacji /przedszkola – przykład dokumentu.
4. Szczególna rola uzasadnienia do uchwały intencyjnej w sprawie zamiaru likwidacji szkoły/przedszkola.
5. Powiadomienie o zamiarze likwidacji szkoły/przedszkola rodziców uczniów oraz kuratora oświaty – dotychczasowa i planowana forma powiadomienia.
6. Dotychczasowe kryteria przyjmowane przez kuratorów oświaty do opinii o przyszłej likwidacji szkoły/przedszkola oraz przewidywana zmiana regulacji ustawowych na ten temat.
7. Nowa procedura odwoławcza od postanowienia o negatywnej opinii w sprawie zamiaru likwidacji szkoły/przedszkola.
8. Opinia zakładowej organizacji związkowej na temat likwidacji szkoły/przedszkola – na którym etapie realizacji procedury likwidacyjnej należy wystąpić o w/w opinię?
9. Procedura likwidacja szkoły filialnej.
10. Uchwała o likwidacji szkoły/przedszkola - przykład dokumentu.
11. Odwołanie dyrektora likwidowanej szkoły/przedszkola – przykład dokumentu.
12. Zwolnienia pracowników pedagogicznych oraz pracowników samorządowych
    w związku z likwidacją szkoły/przedszkola -wypowiedzenia, prawo do odpraw.
13. Dokumentacja zlikwidowanej szkoły/przedszkola.
14. Wskazanie miejsca odpisu na ZFŚS dla nauczycieli emerytów likwidowanej szkoły/przedszkola – przykład dokumentu.
15. Co kryje się pod pojęciem „przekształcenia szkoły”.
16. Uchwała w sprawie sieci szkół podstawowych – przykład dokumentu.
17. Uchwała w sprawie sieci przedszkoli – przykład dokumentu.
18. Inne zmiany zaprojektowane w ustawie nowelizującej Prawo oświatowe dedykowane ochronie „małych szkół” przed likwidacją:
    • zmiana zasad tworzenia zespołów publicznych szkół i placówek (zmiany w art. 91 ustawy – Prawo oświatowe),
    • wprowadzenie możliwości wykorzystania nieużywanych części budynków oświatowych do zaspokajania potrzeb lokalnej społeczności (dodanie nowego przepisu art. 86a ustawy – Prawo oświatowe),
    • uelastycznienie przepisów dotyczących funkcjonowania szkół podstawowych,
      w tym uproszczenie procedury tworzenia filialnej szkoły podstawowej (nowy przepis art. 89c ust. 7 i zmiany w art. 95 ustawy – Prawo oświatowe),
    • uelastycznienie przepisów dotyczących organizowania nauczania na pierwszym etapie edukacyjnym w klasach łączonych, w szczególnie trudnych warunkach demograficznych,
    • zmiany zasad tworzenia zespołów publicznych szkół i placówek (zmiany w art. 91 ustawy – Prawo oświatowe),
    • uporządkowanie, uproszczenie i doprecyzowanie przepisów dotyczących ustalania obwodu publicznej szkoły podstawowej (zmiany w art. 39 i art. 88 ustawy – Prawo oświatowe).

Na szkolenie zapraszamy pracowników jednostek samorządu terytorialnego wykonujących zadania
z zakresu oświaty oraz wszystkich zainteresowanych tematem szkolenia.

Specjalistka z zakresu funkcjonowania systemu oświaty oraz przepisów regulujących status nauczycieli oraz pracowników samorządowych; praktyk z trzydziestoletnim stażem pracy na stanowisku kierowniczym w wydziale oświaty urzędu miasta oraz CUW; autorka aktów normatywnych w randze uchwał rady gminy, zarządzeń organu wykonawczego gminy, decyzji administracyjnych; trenerka szkoleń z branży oświatowej.