Zasady obrotu prawnego nieruchomościami publicznymi. Obowiązki organów gospodarujących zasobem w świetle wniosków pokontrolnych NIK i najnowszego orzecznictwa.

Podczas szkolenia:

• Przybliżymy główne aspekty gospodarowania publicznymi zasobami nieruchomości w oparciu o stanowiska i wytyczne Najwyższej Izby Kontroli zawarte w szczególności w wynikach kontroli przeprowadzonych w latach 2020 - 2025, w tym dotyczących w szczególności zbywania lokali i gospodarowania nieruchomościami w ramach zasobów publicznych.
• Przedstawimy i szczegółowo omówimy zagadnienia i czynności organów, z którymi - zdaniem NIK - związane były nieprawidłowości dotyczące przygotowania i przeprowadzania procedur zbywania oraz oddawania nieruchomości publicznych do używania (najem, dzierżawa, użyczenie).

• Zaprezentujemy przykłady rozwiązań, które NIK identyfikował jako prawidłowe, lub optymalne dla realizacji obowiązku organu gospodarującego zasobem. Omówimy najnowsze wyroki z ich praktycznymi konsekwencjami. Przekażemy wskazówki do tworzenia poprawnych uzasadnień, zarządzeń i uchwał.

• Zdobycie aktualnej wiedzę o najnowszych orzeczeniach sądów administracyjnych i powszechnych dotyczących:
  • trybów zbywania i nabywania nieruchomości publicznych,
  • ustalania cen i posługiwania się wyceną nieruchomości,
  • zauważania i rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem publicznym a prywatnym,
  • odpowiedzialności organu za wadliwe (w ocenie organu kontroli lub sądu) rozstrzygnięcia.
• Nabycie umiejętność wdrażania wniosków i rekomendacji Najwyższej Izby Kontroli w praktyce. Poznają najnowsze wyniki kontroli NIK dotyczących gospodarowania nieruchomościami, w tym wskazywane nieprawidłowości oraz rekomendacje.
• Zdobycie umiejętności odniesienia konkretnych spraw z własnej jednostki do ugruntowanych już linii orzeczniczych.
• Zdobycie wiedzy, w jaki sposób można ograniczyć ryzyko odpowiedzialności prawnej pracownika i kierownika jednostki.
• Zapoznanie z najnowszymi wyrokami oraz wnioskami z kontroli co pozwoli im zrozumieć:
  • Kiedy i za co odpowiada organ?
  • Jakie nieprawidłowości są najczęściej wskazywane jako nieprawidłowa gospodarka nieruchomościami, naruszenie interesu właściciela, niedopełnienie obowiązków czy naruszenia dyscypliny finansów publicznych,
  • Jak prawidłowo dokumentować czynności, by wykazać staranność działania?

Udział w szkoleniu pozwoli uczestnikom:

• podejmować decyzje w sposób, który zminimalizuje ryzyko prawne ich działań,
• uniknąć najczęściej powtarzanych błędów identyfikowanych w sądach,
• lepiej przygotowywać dokumentację i uzasadnienia decyzji, co zmniejszy ryzyko ich uchylenia.
• poznać kierunki działań naprawczych, które mogą wdrożyć w swojej pracy.

1. Zasady planowego gospodarowania zasobem nieruchomości publicznych.

• Ewidencja nieruchomości zasobu oraz konieczność zapewnienia aktualności danych ewidencji oraz spójności danych z ewidencją księgową - przedstawienie i omówienie wniosków pokontrolnych NIK.
• Analiza skutków ekonomicznych zbycia nieruchomości z zasobu:
  • podstawa prawna obowiązku przeprowadzenia analizy,
  • zakres i sposób udokumentowania wniosków i rekomendacji,
  • podsumowanie i omówienie orzecznictwa oraz wniosków płynących z wystąpień pokontrolnych NIK.
• Plan wykorzystania zasobu nieruchomości samorządowych oraz plan realizacji polityki gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa jako podstawa transparentności i celowości czynności organu:
  • opracowanie i realizacja planu – obowiązek czy dowolność? Skutki braku przygotowania lub realizacji planu,
  • wymagane elementy treści planu i ich znaczenie dla czynności podejmowanych w okresie planowania,
  • zmiany planu w czasie jego obowiązywania – zasady i tryb przeprowadzania zmian oraz sposób informowania o ich dokonaniu.

2. Zasady współdziałania uprawnionych organów w czynnościach związanych z gospodarowaniem nieruchomościami publicznymi.

• Zakres współdziałania Rady Gminy oraz wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w ramach czynności gospodarowania gminnym zasobem nieruchomości, w szczególności art. 18 ustawy o samorządzie gminnym.
• Zakres współdziałania starosty i wojewody w ramach gospodarowania zasobem nieruchomości Skarbu Państwa.
• Uchwała/zarządzenie o zgodzie na przeznaczenie nieruchomości do zbycia w drodze przetargowej i bez przetargu:
  • zakres oraz ograniczenia kompetencji organu stanowiącego,
  • omówienie aktualnego orzecznictwa i stanowisk organów kontroli.
• Uchwała/zarządzenie o zgodzie na zawarcie kolejnej umowy najmu, dzierżawy lub użytkowania z tym samym podmiotem na tę samą nieruchomość:
  • najczęstsze błędy i nieprawidłowości w formułowaniu uchwał,
  • omówienie aktualnego orzecznictwa i stanowisk organów kontroli.

3. Zasady ogólne gospodarowania i obrotu nieruchomościami publicznymi.

• Zasada prawidłowej gospodarki zasobem i zasada zabezpieczenia interesów prawnych i finansowych jednostki/Skarbu Państwa oraz jej konsekwencje w zakresie konstruowania umów oraz prawidłowych i nieprawidłowych działań organu.
• Zasada sprzedaży nieruchomości publicznej w drodze przetargu oraz podstawy do zbycia nieruchomości w drodze bezprzetargowej.
• Zasada zapewnienia równego dostępu do przedmiotu obrotu oraz jej praktyczne zastosowanie:
  • obowiązek przeprowadzenia przetargu przy istnieniu przesłanki do zbycia bezprzetargowego,
  • zasady prawidłowego działania właściciela w przypadku ustalenia, że więcej niż jeden podmiot jest uprawniony do nabycia nieruchomości bez przetargu.

4. Zasada jawności w gospodarowaniu nieruchomościami publicznymi.

• Wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia/oddania do używania w trybie bezprzetargowym:
  • praktyczna problematyka publikacji wykazu, zmiany treści wykazu,
  • określania ceny nieruchomości oraz,
  • wyznaczania terminu na realizację prawa pierwszeństwa.
• Czy wykaz nieruchomości powinien być ogłoszony po uzyskaniu uchwały/zarządzenia zezwalającego na zbycie czy też musi być ogłoszony przed taką uchwałą? Czy uchwała/zarządzenie wydane przed wykazem jest nieważna?
• Zamiar zagospodarowania nieruchomości jako podstawa ogłaszania wykazu – praktyka stosowania przepisów w świetle aktualnego orzecznictwa.
• Zasady podawania do publicznej wiadomości informacji o zmianach i korektach treści wykazu.
• Wykaz jako załącznik do zarządzenia - zmiana lub uchylenie zarządzenia jako skutek zmian wykazów oraz rezygnacji ze zbycia nieruchomości.
• Podstawy odstąpienia od obowiązku sporządzenia i podania do publicznej wiadomości wykazu z art. 35 u.g.n. W jakich przypadkach organ nie ma obowiązku sporządzania wykazu, szczególnie przy zawieraniu kolejnej umowy lub przystępowaniu do zbycia bez zmiany danych objętych wykazem?
• Realizacja jawności w obszarze ogłaszania o postępowaniach, których przedmiotem jest zbycie nieruchomości – z uwzględnieniem przetargu i trybu bezprzetargowego.
• Protokół z przetargu oraz protokół rokowań w trybie bezprzetargowym – wymogi NIK.

5. Zasada ustalenia ceny nieruchomości publicznej w odniesieniu do wartości rynkowej oraz aktualności wyceny.

• Ustalanie ceny sprzedaży nieruchomości w oparciu o wartość nieruchomości:
  • aktualność wyceny nieruchomości i jej wpływ na dopuszczalność realizacji procedur zbycia z uwzględnieniem trybu przetargu oraz trybu bezprzetargowego,
  • stanowiska NIK i wnioski pokontrolne sformułowane w wyniku weryfikacji sporządzania wycen i posługiwania się wyceną przez jednostki samorządu terytorialnego.
• Dopuszczalność prowadzenia przy sprzedaży rozliczeń związanych z nakładami i innymi wierzytelnościami nabywcy wobec gminy/powiatu/Skarbu Państwa.
• Obciążanie nabywcy nieruchomości kosztami przygotowania do jej  zbycia, w tym wyceny. Aktualne orzecznictwo oraz stanowisko NIK.

Szkolenie jest skierowane przede wszystkim do pracowników samorządu i organów Skarbu Państwa zajmujących się gospodarowaniem zasobami, szczególnie pracowników rozpoczynających pracę lub chcących usystematyzować swoją wiedzę na temat szkolenia.

Doświadczony trener, od 2008 roku prowadzi wysoko oceniane szkolenia z zakresu gospodarki nieruchomościami publicznymi i obrotu nieruchomościami. Absolwent aplikacji sądowej. Autor kilkudziesięciu publikacji z zakresu gospodarowania nieruchomościami publicznymi, cywilno-prawnych aspektów obrotu nieruchomościami i zamówień publicznych w gospodarce nieruchomościami.