Wywiad środowiskowy – krok po kroku, wraz z projektowanymi zmianami w rodzinnym wywiadzie środowiskowym. Przeprowadzanie wywiadu, zagadnienia prawne, praca na druku wywiadu środowiskowego

• Profesjonalne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego to jeden z kluczowych elementów pracy w pomocy społecznej – decyduje o jakości diagnozy, prawidłowym ustaleniu sytuacji strony, a w konsekwencji o legalności i trafności wydawanych decyzji. W praktyce jednak wywiady często budzą liczne wątpliwości: jak poprawnie formułować pytania, jak dokumentować ustalenia, co zrobić w przypadku odmowy podania danych, jak zabezpieczyć proces od strony k.p.a., a przede wszystkim – jak sporządzić wywiad tak, aby stanowił rzetelny dowód w postępowaniu administracyjnym.
• Szkolenie zostało przygotowane z myślą o osobach, które chcą uporządkować wiedzę i poznać jasne, praktyczne zasady przeprowadzania wywiadu krok po kroku – od prawidłowego zawiadomienia, przez rozmowę i dokumentowanie ustaleń, aż po sporządzenie planu pomocy.
• Uczestnicy otrzymają gotowe wzory zawiadomień, zapisów i oświadczeń, a także wskazówki dotyczące wywiadów w sytuacjach szczególnych, m.in. przy kierowaniu do dps, ustalaniu odpłatności, w sprawach alimentacyjnych, z osobami bezdomnymi czy cudzoziemcami.
• Omówimy również projektowane zmiany w rodzinnym wywiadzie środowiskowym, w tym dotyczące rozszerzenia diagnozy sytuacji rodziny pod kątem oceny sytuacji dziecka w rodzinie, miejsca przeprowadzenia wywiadu, nowego wywiadu do świadczeń rodzinnych.
• Dzięki doświadczeniu prowadzącej – praktyka orzecznika SKO i wieloletniej pracy z k.p.a. – zajęcia będą skoncentrowane na realnych problemach i typowych błędach, które warto eliminować, aby zwiększyć bezpieczeństwo postępowań i komfort pracy pracowników socjalnych.

• Poznanie pełnej, aktualnej procedury przeprowadzania wywiadu środowiskowego, w tym projektowanych zmian.
• Uzyskanie usystematyzowanej wiedzy dotyczącej tego, jak prawidłowo przygotować, przeprowadzić i udokumentować wywiad zgodnie z wymogami ustawy o pomocy społecznej oraz k.p.a.
• Uzyskanie wskazówek, jak dokumentować ustalenia w sposób rzetelny, jednoznaczny i zgodny ze standardami dowodowymi, tak aby wywiad stanowił mocny dowód w postępowaniu administracyjnym.
• Zdobycie wiedzy, jak reagować, gdy strona odmawia podania danych, nie współpracuje, nie chce podpisać wywiadu lub gdy pojawia się konieczność udziału kuratora, członków rodziny czy tłumacza.
• Poznanie zasad przeprowadzania i dokumentowania wywiadów m.in. w sprawach o dps, świadczenia zdrowotne, alimentację, z osobami bezdomnymi oraz cudzoziemcami.
• Uzyskanie wskazówek, jak właściwie zawiadamiać o wywiadzie, formułować pouczenia, dokumentować doręczenia i przygotowywać wywiad tak, aby nie generował ryzyka uchylenia decyzji.
• Otrzymanie praktycznych narzędzi do wykorzystania w codziennej pracy - wzorów zawiadomień, zapisów i oświadczeń, które ułatwią przygotowywanie dokumentacji oraz zapewnią jej poprawność formalnoprawną.

1. Wywiad u rodziny jako narzędzie realizacji obowiązku alimentacyjnego i konieczności opieki nad członkiem rodziny.
2. Wywiad jako dowód w postępowaniu administracyjnym - jakie wymogi stawia procedura k.p.a. 
3.   Projektowane zmiany w rodzinnym wywiadzie środowiskowym:
• rozszerzenie diagnozy sytuacji rodziny pod kątem oceny sytuacji dziecka w rodzinie,
• inne zmiany, w tym miejsce przeprowadzenia wywiadu, nowy wywiad do świadczeń rodzinnych.
4. Prawidłowe zawiadomienie o terminie przeprowadzenia wywiadu - odmienne skutki procesowe braku zawiadomienia i zawiadomienia prawidłowego – zawiadamianie o wywiadzie w sytuacji, gdy wywiad jest przeprowadzany przez inny ośrodek pomocy społecznej - prawidłowe doręczenia zawiadomienia.
5. Czynności wywiadu krok po kroku. 
6. Podanie danych – reprezentacja osoby, z którą jest przeprowadzany wywiad.
7. Obecność kuratora, opiekuna prawnego/ doradcy tymczasowego/ rodziców oraz członków rodziny. 
8. Ustalenie sposobu gospodarowania - pytania i zapisy w wywiadzie, odpowiednie formułowanie pytań do stron, zapis wywiadu, konfrontacja stron z zapisami pracownika a zapisy w wywiadzie (podobieństwa i różnice). 
9. Ustalenie sytuacji dochodowej strony w postępowaniu, odpowiednie zapisy w wywiadzie, ustalanie sytuacji dochodowej strony, w sytuacji, gdy osoba odmawia podania danych dotyczących sytuacji strony lub osób gospodarujących ze stroną postępowania – odmowa danych w wywiadzie, wpływ na ustalenie odpłatności za dps.
10. Czy można zmienić dane dochodowe w wywiadzie? Jak zapisać w wywiadzie odmowę podania danych dochodowych? Żądanie dokumentów.  
11. Alimentacja- jakie alimenty wpisujemy w druk wywiadu- bieżące, zaległe, zasądzone, dobrowolne? Czy potrzebna jest weryfikacja płaconych alimentów?
12. Opis miejsca zamieszkania/ pobytu – odniesienie się do sposobu gospodarowania, umowa dożywocia, nieodpłatne użyczenie lokalu, najem, pouczenie o zgłoszeniu zmiany w sposobie dysponowania lokalem, wpłaty czynszowe. 
13. Funkcjonowanie rodziny w środowisku, konflikty i relacje – opis pod kątem współdziałania z pracownikiem, oceny niezaradności. Analiza, jak konflikt wpływa na alimentację. Ocena, jak zmieniały się relacje rodzinne i jak wpływało to na samodzielność osoby ubiegającej się o wsparcie. 
14. Analiza sytuacji zawodowej – zebranie danych, realna możliwość aktywizacji, ocena funkcjonowania na rynku pracy w pracach dorywczych – zapisy wywiadu.
15. Analiza sytuacji zdrowotnej i niepełnosprawności osób pod kątem zasady pomocniczości, wsparcia pracą socjalną, uzyskania świadczeń poza system pomocy społecznej i pod kątem alimentacji ze strony rodziny – pouczenia o pozwach alimentacyjnych.
16. Potrzeby i oczekiwania osób - zasada informowania o świadczeniach. Czy potrzeby strony to złożenie wniosku - wymogi proceduralne k.p.a., pouczenie o modyfikacji, czy wycofaniu wniosku.
17. Złożenie podpisu – świadomość osoby, brak podpisu, niemożność złożenia podpisu, odmowa złożenia podpisu, podpis osoby reprezentującej.
18. Diagnoza sytuacji osoby – odpowiednie zapisy pod kątem procedur uzyskiwania świadczeń w zakresie braku współpracy, braku podania danych, braku współdziałania, niezaradności osoby, w kontekście celów i zadań pomocy społecznej.
19. Dodatkowe informacje – jakie informacje są przydatne do prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie przyznawania pomocy, informacje o dokonanych pouczeniach. Konfrontacja z uwagami pracownika socjalnego o wątpliwościach w zakresie sposobu gospodarowania, pouczenia o pełnomocnikach, o zgłaszaniu zmian.
20. Plan pomocy dla rodziny – profilowanie potrzeb pod kątem zgłoszonych żądań.
21. Zatwierdzenie planu pomocy.
22. Specyfika wywiadu do przyznania świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych – zapisy w wywiadzie.
23. Specyfika wywiadu w celu kierowania do domu pomocy społecznej i ustalania opłaty za dom pomocy społecznej, zapisy w wywiadzie.
24. Specyfika wywiadu z osobą bezdomną, zapisy w wywiadzie.
25. Specyfika wywiadu alimentacyjnego.
26. Aktualizacja wywiadu.
27. Wywiad z obcokrajowcem – zapisy w języku polskim i korzystanie z translatora.
28. Odpowiedzi na pytania.
 

Kadra kierownicza oraz pracownicy, w tym pracownicy socjalni, ośrodków pomocy społecznej oraz centrów usług społecznych.

Specjalistka z zakresu postępowania administracyjnego, rodzinnego, świadczeń rodzinnych i społecznych, członek etatowy Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wieloletni praktyk orzecznik, trener szkoleń prawnych z zakresu zabezpieczenia społecznego oraz procedury administracyjnej, konsultant Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie oraz ośrodków pomocy społecznej.